| |
 |
31 jannewary om 16:58 |
| |
I.M. Jan J. Bylsma
Frysk dichter Jan J. Bylsma is ferstoarn. Ut bericht staat fandaach op’e site fan Omrop Fryslân. Dat bericht doët mij mear as ik miskyn wel toegeve wil. Wear un dichter en skriëver út de Friese Lettertún dy’t nyt mear onder oans is. Lul asjeblyft nyt over moaie leeftyd & su, kan’k min over at minsen overleden binne.
Ik weet nòch goëd wannear’t ik Jan J. Bylsma foar ut earst teugen kwam. Sterkernòch ik skreef der over in myn digitale dachboek op 1 augustus 2004. Un dach earder was myn earste ontmoeting met Bylsma.
“In Amersfoart stapten un man en un frou de folle koupé in. Ik lei der frij wat a-sosiaal bij. Tòch trok ik myn benen mar in, toen dúdlek wurde dat de man en de frou teugenover oans sitte wúden. Ik sach de man an en docht: 'Is dat nyt...?' Nee, dy siët der feul jonger út. Hij sei niks en ik hat ok gyn nòcht om te praten. Bij Steenwyk, was ut allemaal fòlk op 'e dyk. Hardfytsen. Kritearium. Ik maakte un opmerking over Boogerd. Gyn respekt foar dy man.”
“Myn overbuurman sei dat er al jaren de Tour nyt mear écht fòlgde. Op myn fraach of ie nòch wel naar ut foetballen ging, antwoardde ie befestegend. Ik froeg 'naar Heerenveen?'. Hij: 'Ja, al fjirtich jier. Op'e oasttribune.' Toen ik wear: 'Hawwe jo der ek wol oer skreaun?' Hij knikte. Toen wist ik ut seker: 'Dan binne jo Jan J. Bylsma!' En ik stelde mij metéén foar. 'Henk van der Veer, Poëzy op Poaten!', sei Jan met un brede grijns op syn ouwe kòp.”
“We hewwe ut laaste stukje naar Heerenveen nyt mear stil weest. Ik hew groate bewondering foar Bylsma syn poëzy. De kilometers tussen Steenwyk en Heerenveen wurde dúdlek dat Jan J. Bylsma ut hearlek fon om over literatuur te praten. Hij gaf naar enege aarzeling toe, dat ie nòch genoech fersen klaar lêgen hat foar un bundel. Allienech fan de negative sfear in de 'Frysk literêre wrâld' hat ie al moai wat jaren skoan syn nòcht.”
“Ut was krekt òf bloeide ie helemaal op om in kontakt te raken met één fan syn groatste fans. Toen ie met de frou in de tunnel op ut perron fan Heerenveen ferdween waren syn laaste woarden: 'Och je, ik bin krekt opereard, nije hartklep. Dat ik mei net mear roke, net mear drinke en it oare stelt ek neat mear foar!'
“Gelukkech moest ie der self om lache. Ik sal um disse week metéén myn laast bundel toesture. Want beskeiden bin ik nyt! 'Bist idioat', sei Jan, 'as't beskeiden bist komst der noait! Dat sjochst wol oan mij!'
In laad fol mei fersen
Op 6 febrewary 2009 ging ik bij Jan J. Bylsma op besoek in Heerenveen. Dit skreef ik der over: “Un dichter út ut Frys literêre sirkwy dy’t ik hooch sitten hew, is Jan J. Bylsma út Hearenfeen. Ik hew fanmòrren bij Jan en syn frou Gerry koffydronken. We hewwe hearlek an ut rabbelen en relativearen weest, over de Friese skriëvers en dichters.”
“Jan het mij un doas fol met dichtbundels kado geven. An ut end fan’e mòrren praten we trouwens nyt Frys mear, mar Liwwarders en Snekers. Jan is ok un sear ferdiënstlek skilder en múzikant. Un kreatyf mins dizze oud-learaar Nederlaans.”
“In un laad fan syn buro het Jan twee mappen fol met fersen lêgen. Hij wil se bij leven nyt útgeve. “ Mar dou weest nou wêr’t se lêge!” De opdracht is dúdelek! Ik hew un antal fan dizze gedichten lezen: prachtech!! ‘ Narretieve poëzy ’ noemt Jan syn werk eigenwys met un fette knipooch naar al dy sabeare literêre pommeranten ( fandaach staat der wear su'n mislekmakende resênsy fan un skoalmeester in de LC over de moaie debútbundel fan Yva Hokwerda ). Ut wil sufeul sêge as leesbere poëzy. Jan mut helemaal niks hewwe fan hermetise poëzy, mar sal dat noait su sêge. Hij is mear de man fan de iroany. We lêge mekaar wel dizze 78 jarege dichter fan fòrmaat dy’t ok nòch altyd bij SC Heerenveen op de tribúne sit.”
Soms kwam ik Jan nòch teugen bij SC Heerenveen, in syn onouskeideleke houtsje-toutsje-jas. We praten dan in ut foarbijgaan even. Dat is nou dus foargoëd foarbij. En dy fersen in dat laad? Sú moai weze at dy tòch nòch in un bundel útgeven wurde súden.
Syn alderearste bundel ‘Strip-Tease’ ferskeen in 1967. Ik kreech ut fan de dichter. Un heel bysònder eksemplaar, want hij hat ut earder an syn skoanouders kado geven. De opdracht staat der nòch in:
‘foar myn skoanâlden, út tank foar har bigryp. ’t Hearrenfean, 15-12-1967’
|
| |
